چرا لامپ و چرا ترانزیستور ؟

چندی پیش دوستی چند ایمیل زد و درباره لامپ سوال داشت اینکه چرا لامپ و آیا درصورت استفاده از لامپ صدای متفاوتی خواهد شنید یا نه .

در مطالب قبلی وبلاگ مفصلا در مورد لامپ و ترانزیستور مطالبی میتونید پیدا کنید ولی خب این بار تصمیم گرفتم یه مقدار مطلبو بازتر بکنم

ما هیچ موقعی تاکیدخاصی بر لامپ و یا ترانزیستور نداشتیم و نخواهیم داشت .

هدف ما رسیدن به یک نتیجه خوب و مطلوب در تقویت سیگنال صوتی با بیشترین وفاداری یا های فیدلیته بالاتر هست .

لامپ و ترانزیستور هرکدوم معایب و محاسن خودشونو دارند و قبلا هم  گفتیم که اظهار نظر مطلق در این مورد مبنی بر برتری دادن یکی و رد کردن اون یکی میتونه ناشی از ناپختگی فکری یا سایر دلایل باشه.

لامپها به چند دلیل مورد توجه هستند 

1: پاسخگویی خطی تری دارند ( البته نه هر لامپی )

2: امکان ساخت سینگل با لامپ ساده تر و عملی تر از ترانزیستور هست

3:امکان حذف فیدبک منفی در آمپلی فایر لامپی کاملا عملی است

4: با لامپها میتوان پوش پول کلاس AB واقعی ساخت در بایاس کامل لامپ های قدرت و با این حساب از دیستورشن کراس اوور خیالمون راحت خواهد بود

5: clipping  بهتری دارند و سریع از clipping  میتونن برگردند

  و ....

اما لامپها مشکلاتی دارند از قبیل :

حرارت بالا / اتلاف توان زیاد / عمر محدود / میکرفونیک بالا / حساس یه ضربه و آسیب پذیر /حجم زیاد / ولتاژ بالا/ جریان کم / نیاز به ترانسفورمر خروجی  و...

 مشکل پایین بودن میزان دمپینگ در آمپلیفایرهای لامپی جزو اصلی ترین معایب اون محسوب میشه .

همونطور که گفتم سعی در رد یا انکار مطلق هیچکدوم نداریم . یک طراح خوب باید صرفا در طراحی خود آمپلی فایرو نبینه و نگاه محدودی در طراحی نداشته باشه 

اینکه این آمپلی فایر در چه شرایطی و با چه هدفی و برای رسیدن به چه صدایی مورد استفاده قرار خواهد گرفت جزو مهم ترین نکاتی هستند که طراح باید مد نظر داشته باشه و براساس اون اقدام به طراحی برای رسیدن به نتیجه مورد نظرش بکنه که ممکنه براساس لامپ باشه یا ترانزیستور.

نداشتن فیدبک  منفی جزو مزایای آمپلی فایر میتونه باشه اما کم بودن دمپینگ و بالانس نبودن و ضعیت تونالیته صدا میتونه  صدارو از ایده آل خیلی دور بکنه جایی که نداشتن فیدبک مزیت محسوب نشه 

اینکه با استفاده از لامپ و یا آمپلی فایر لامپی حتما صدایی بهتر خواهید شنید صحتی نداشته وندارد .

صدای متفاوت با یک طرح متفاوت و یک بهره برداری بهتر از قطعات برای رسیدن به صدای خوب ممکن خواهد بود.

شما چه از لامپ و چه از ترانزیستور استفاده کنید . اگر درک درستی از صدای خوب نداشته باشید و نگرش کلی در مورد کل سیستم صوتی از سورس گرفته تا اسپیکر و اکوستیک اتاق نداشته باشید  و نتونید تعادل و تعامل ایده ال بین تمامی اجزائ سیستم صوتی ایجاد بکنید . قطعا نتیجه مورد انتظارتون رو نخواهید گرفت

در مورد این سوال که آیا با استفاده از لامپ صدای متفاوتی خواهیم شنید جواب مثبته !! اما !!!! صدای متفاوت حتما نمیتونه صدای خوب باشه . 

تفاوت در تونالیته صدا و نوع مچ شدن آمپلی فایر با اسپیکر نشان بر های فای تر بودن سیستم نیست .

از آنجایی که بیشترین میزان ساند استیج و شفافیت  و وضوح در صدا در منطقه فرکانسهای مید و بالا حس میشه . به همین خاطر گاهی اوقات بشتر بودن مید در صدارو به حساب ساند استیج یا وضوح ویا شفافیت بیشتر گذاشته میشه

گوشهای تربیت شده و دارای تجربه قادرند این دو مورد رو ازهم تمیز بدند 

یعنی کنتراست رو بتوند از رنگ جدا ببینند

گاهی اوقات صدایی رو میشنویم که از دو طرف بازه فرکانسی یعنی هم فرکانسهای بالا و پایین محدود هست . اما شاهد کنتراست بالایی در صدا هستیم . یعنی مشخصاتی از قبیل شفافیت  / عمق و بعد در صدا / جزئیات  و... کاملا محسوس هست و در نقطه مقابل اون گاهی اوقات صداهایی رو میشنویم که زیرهای قوی و تیز و بیس های نرم و کوبنده ای دارند . اما علی رغم وسیع بودن بازه پاسخگویی فرکانسی کنتراست در صدا پایینه . وشما نمیتونید جزئیات کاملی از صدارو احساس بکید

 

برای افرادی که تجربه شنیداری و یا درک و حس درستی از مفهوم صدای خوب و مشخصات اون ندارند مطئنا صدایی با میدهای برجسته  بیس های عمیق و زیرهای قوی  آخر کیفیت محسوب خواهد شد چرا که یک صدای پررنگ و پرزرق و برق قطعا برای یک تازه کار درهای فای ابتدا  جذاب و دلربا و اما در دراز مدت جز خستگی مغز و گوش و دلزدگی از موسیقی مخصوصا موسیقی های کلاسیک نتیجه ای نخواهد داشت

اما گوشهای حساس و با تجربه  دنبال رنگ نیستند و میتوند فرق رنگ با کنتراست رو تشخیص بدند و جد ا از مساله تونالیته و رنگ صدا  دنبال کنتراست وتصویر دقیق تر و واضح تر از صدا با حداکثر جزئیاتش هستند.

اغفال کردن مشتری ها توسط سازندگان مختلف توسط صداهای هیجانی با بیس قوی و... وفاقد کنتراست و سایر خصیصه های اصلی در های فای  مثل این میمونه که  دریک تلویزیون پایین بودن کیفیت و ضوح در تصویر رو با پررنگ کردن تصویر بخواهیم جبران بکنیم  شاید در لحظه اول مجذوب رنگها بشیم اما نهایتا دنبال کنتراست و وضوح و جزئیات در تصویر خواهیم بود.

به نظر شما یک تصویر بدون وضوح پررنگ برای تماشای فیلم بهتره یا یک تلویزیون سیاه سفید با کنتراست بالا و شفافیت و وضوح بیشتر که جزئیات تصویر کاملا در اون قابل مشاهده است ؟

 .مهارت و نبوغ طراح و استفاده استادانه از کامپوننت ها و مهارت در مچ کردن کل سیستم هست که  ایجاد صدای بهترو میسر میسازه. نه صرفا خود کامپوننت ها و یا کیفیت و مرغوبیت اونها

 

/ 8 نظر / 70 بازدید
امین

سلام. مطلب کامل و درستی بود. کاملا حق با شماست من خودم تجربه فروش یک سیستم صوتی رو دارم وقتی سیستم رو برای طرف تست کردم مدام میگفت صداش همینقدره باسش همینه و سوالاتی از این قبیل که با این سوالاش منو از فروش منصرف کرد [افسوس] قطعا تلویزیون سیاه سفید با کنتراست بالا و شفافیت و وضوح بیشتر خیلی خیلی بهتر از یک تلویزیون رنگی و بی کیفیته. پایدار باشید[گل]

سامان

بلاخره ما که نفهمیدیم لامپ خوبه یا ترانزیستور . منظورم اینه که یک طراح خوب و نابغه اگه بخواد طراحی عالی داشته باشه کدومو انتخاب میکنه ؟

صالحی

با سلام جناب عارف برای یک صدای با کیفیت بنابر معیارهای معمول بازاری (مثلا نویز وTHD پایین) برای استفاده خانگی جهت مسیقی چه گزینه ای رو پیشنهاد میدین؟لامپ ترانزیستور یا آیسی؟اگه قطعه خاصی هم مد نظرتون هست لطفا ذکر کنید(مثلا یک آیسی STK یا یک لامپ خاص ...)

صالحی

متاسفانه بنده در این زمینه یک آماتور بیشتر نیستم ( البته مطالب شما رو در رابطه با معیار های حرفه ای صدا مطالعه کردم اما فعلا خودم رو در حد دستیابی به این معیار ها نمی بینم) مشخصاتی که با این تجربیات اندک مد نظر بنده هست همان معیار های عمومی مثل دیستورشن پایین و نویز پذیری کم(خصوصا از تغذیه و منابع خارجی) و یک صدای صاف و شسته رفته هست که هر چه بیشتر از باند صوتی رو پوشش بده،البته کیفیت و شفافیت و قدرت فرکانس های مید برام مهم تر از فرکانس های بم هست و نسبت به اون اولویت داره،ممنونم

صالحی

از یه سیستم سه راهه میخوام استفاده کنم با کراس اور اکتیو (توصیه شما چی هست؟ کراس اور اکتیو یا پسیو) و درایورا 2 تا ساب 2 تا توئیتر تیتانیومی هست و چیز مناسبی برای میدرنج هنوز پیدا نکردم(نظر شما چیه؟)،توان بالا هم مد نظرم نیست و بیشتر کیفیت پخش مد نظرم هست،مثلا اگه توان در حد یک پخش کاست خانگی باشه زیاد هم هست،ممنون از توجه و عنایتتون

جواد

سلام لامپی داشتم وقتی یکی از دوستانم با اهمتر چک کرد گفت خرابه میگفت از داخل کاتد ش فیلمانش همچین چیزی اتصال کرده بهم چسبیده ایشون با روشن کردن فیلمان و یک خازن ظرفیت بالا مثل شارژ لامپ تصویر اتصالی اونو رفع کرد و راه افتاد میخواستم در اینباره اطلاعاتی کسب کنم چگونه امکان پذیر است

صالحی

سلام ممنون از اینکه پاسخ دادین،متوجه این مطلب نشدم که فرمودین:"شما بادوتا ساب و دو توییترو ..... صدا درحد کاست خونگی میخواین در بیارین ؟"چرا این بلندگو ها مناسب این کار نیست؟من یه بار دیگه هم از آقای حجازی برای این فول رنج کنوود پرسیدم اما اظهار بی اطلاعی کردن،اگه ممکنه نشونه دقیق تری بفرمائین که بهشون بگم،یه سوال دیگه هم داشتم این فول رنج ها مخصوص لامپ هستن یا برای آمپ های ترانزیستوری؟

آرش

من خودم هم آمپ لامپی دارم هم ترانزیستوری... اصلا تعصبی ندارم ولی بعضی ها (بیخیال اسم نمی برم) تعصب الکی دارن روی تیوب... هر کدوم یه صدایی داره... البته ترانزیستور باید مارک معتبر و تست شده باشه تا صدای اودیوفایل بده... بعضی ها هیچ ترانزیستوری رو قبول ندارم... ولی مثلا آمپ لامپی من که مثلا 3000 دلار قیمت داره اگه قرار باشه همش با اون گوش بدم که مستحلک میشه... از طرفی صدا برای آدم عادی میشه... یه تایمی با لامپ گوش میدم یه وقت با ترانزیستور (البته نوع خوش صداش) و تجهیزات هم فرسوده نمیشن و صدا هم همیشه برام تازگی داره... من آمپ لامپی Raysonic دارم (پ/پ) از صداش هم کاملا راضی هستم یه Eico HF-81 هم دارم که ساخت 1959 هست یه جورایی توی آمپ های لامپی وینتیج یه پدیده به حساب میاد (ریو در استریو فایل هست) ... آمپ ترانزیستور هم چندتایی دارم ولی بهترینش یه پری + پاور هست که 165 وات @ 8 اهم میده که صداش پدیدست... Onkyo M504 Amp & P-308... فونو استیج فوق پیشرفته ای داره... اکثرا برای گوش کردن گرام از این آمپ استفاده میکنم چون آمپلی فایر لامپی که دارم فونو نداره (Eico داره ولی MM هست و پیکاپ من Denon DL103R که MC هست)