آموزش ساخت آمپلیفایر و سیستمهای صوتی های فای

ایمیل نویسنده وبلاگ : Arefff@gmail.com

آمپلی فایر گیتار الکتریک و های اند !!!
نویسنده : عارف - ساعت ۱۱:٢۳ ‎ب.ظ روز جمعه ٢ فروردین ۱۳٩٢
 

مطلب مهمی که مدتها پیش باید به این میپرداختیم در مورد تفاوتها یا به عبارتی تناقضات امپ گیتار و یک آمپلی فایر های اند هست .

هر از چند گاهی ایمیل هایی دریافت میکنم که سوالاتی از طرف علاقمندان گیتار الکتریک مطرح میشه

بنابراین لازم هست که دو مقوله آمپلی فایر های اند و گیتار الکتریک رو از هم کاملا جدا بکنیم . 

خط قرمزی که  آمپلی فایر گیتار رو از های اند جدا میکنه دیستورشن هست .

دیستورشن یعنی خارج شدن سیگنال از شکل اصلی / بهم ریختگی / و اعوجاج در سیگنال .

وظیفه یک آمپلی فایر گیتار تقویت سیگنال دریافتی از پیکاپ گیتاربرقی با گین بسیار بالا هست . از اونجایی که گین خیلی بالاست مسلما صدا از نظر دامنه با توجه به محدودیت ولتاژ طبقه تقویت بریده شده و شاهد دیستورشن دامنه خواهیم بود . یعنی از یک لول به بالا صدا از نظر دامنه و شدت ثابت مونده وفقط دیستورت خواهد شد. 

در این حالت چون گین بالاست کمترین صدای ناشی از سیمهای گیتار بشدت تقویت شده و به جای شنیدن صدای لحظه ای ناشی از اجرای یک نت صدایی ممتد در همان فرکانس تا لحظه سکوت کامل سیم شنیده خواهد شد.

برای اینکه این دیستورشن حالت گوش خراش پیدا نکنه طراحی امپ و بایاس طبقه گین طوری انجام میشه که THD های ایجاد شده از نوع هارمونیک های زوج باشه. یعنی از نظر موسیقی در فاصله های اوکتاوی قرار بگیره . 

در موسیقی هر نت که به اکتاو بعدی میره از نظر فرکانس مقدارش به دو برابر تبدیل میشه . مثلا نت "لا" که فرکانس استانداردش 440 هرتز هست در اکتاو بالاتر880 هرتز و در اکتاو بعدی 1760 هرتز خواهد بودو این دقیقا به معنی هارمونیک های زوج هست .

برای این کار معمولا از لامپهای غیر خطی ویا از لامپها در حالت غیرخطی استفاده میشه تا مقدار تقویت سیگنال در دو نیم سیکل با هم متقارن نباشه و این هارمونیک بوجود بیاد .

دیستورشن در طبقه گین معمولا به دو روش درست میشه یکی دیستورشن دامنه بدلیل رسیدن پیک سیگنال به ولتاژ تغذیه و دیگری بدلیل وارد شدن لامپ به مرحله A2 به این ترتیب قابلیت کنترل دو نیم سیکل خروجی جهت دیستورشن عمدی وجود داره.

بعضی طراح ها از طبقات متوالی برای دیستورت کردن صدا استفاده میکنند و چون این طبقات سیگنال رو با 180 درجه اختلاف فاز تقویت میکنند میشه دیستورت های گرم و غنی رو توسط این طبقات متوالی به جای استفاده از یک طبقه تولید کرد.

استفاده از مدارت کنترل تن صدا و مقدار دیستورشن صدا باعث تغییر در رنگ و دیستورت صدای خروجی شده و سبکهای مختلفی رو میتونه همراهی بکنه .

البته کم وبیش با تئوری موسیقی و خواندن و نوشتن نت و  برخی سازها آشنا هستم و  ویولن و کیبورد جزو سازهای مورد علاقه من بوده و کم وبیش  اگر فرصتی باشه مینوازم .

ولی خب مقوله آمپلی فایر گیتار الکتریک جزو علاقمندی های من نیست و فکر نمیکنم روزی بخوام بهش بپردازم .چرا که با های اند همخوانی نداره . 

دیستورشن مهمترین مرز اختلاف این دو مقوله هست . در تقویت کننده گیتار هدف ایجاد دیستورشن  عمدی هست ولی در امپ های اند هدف داشتن کمترین دیستورشن و هارمونیک هست.

ساخت امپ های اند دقت و وسواس وحساسیت بسیار بالایی میطلبه و در مورد امپ گیتار اینطور نیست

چرا که : پهنای فرکانسی بسیار محدود هست . صدا دیستورت هست و شاخص های مهمی مثل ساند استیج و وضوح و سرعت و دقت و جزئیات  دراون اصلا مهم نیست.

به عنوان مثال در های اند ما از مدارات کنترل تن اجتناب میکنیم ولی در امپ گیتار برعکس.

البته ساخت امپ گیتار نیز باید استادانه باشه دیستورت ها نباید خشن باشند ویک طراح با سبکهای مختلف گوشش آشنا باشه تا رنگ دیستورشن هرسبک رو بتونه از طریق این امپ تولید بکنه .بدلیل بالا بودن گین باید مراقب نویزهای مزاحم هم بود . مایکروفونیک هم همچنین. و...

استفاده از لامپ در های اند و گیتار به دو منظور کاملا متفاوت هست .

با این حساب لامپی که مناسب گیتار باشه چندان مناسب های اند نخواهد بود

بله لامپها بدلیل اینکه آروم به اشباع میرن و سریع از اشباع برمیگردن لبه های دیستورت شده سیگنال حالت روند و نرم پیدا کرده و صدای دیستورت شده بصورت گرم و مخملی پخش میشه .

اما !! نقش لامپ در آمپلی فایر گیتار و های اند کاملا بی ربط به هم هست 

ما در های اند دنبال لامپها ی کاملا خطی با کمترین نویز و دیستورشن ومایکروفونیک هستیم .و بایاس مدار در بهترین حالت برای ایجاد متقارن ترین حالت و گریز از دیستورشن هست.

یک چوک معمولی و ضعیف میتونه برای یک امپ گیتار سودمند باشه اما در های اند به هیچ وجه !!!!!!

نقش منبع تغذیه سریع و خطی در آمپلی فایر های اند کاملا مهمه و لی در گیتار چندان اهمیتی نداره

داشتن کابلها واتصالات مرغوب و سورس خوب و.... همه اینها جزو مواردی هست که یک مرز عریض بین این دو میذاره

فول رنجی که برای امپ گیتار استفاده میشه مناسب های اند نیست چون برای یک آمپلی فایر گیتار یک میدرنج با طیف فرکانسی وسیع که نزدیک به فول رنج هم باشه اکتفا میکنه اما برای صدا و موسیقی باید طیف فرکانسی 20 تا 20000 تا حد امکان فراهم بشه

بلندگوی های اند باید سریع باشه .کمترین رنگ رو به صدا بده . دقیق باشه .و.... لی در مورد آمپلی فایر گیتار حساسیت فوق العاده مد نظر نیست .

بنابراین نباید این دو بحث باهم قاطی بشه و از این جهت اعلام میکنیم که ما نه علاقه ای به مقوله گیتار الکتریک داریم و نه با مسیر فعالیت ما سازگاری داره

البته برای ساخت یک امپ موفق گیتار نباید فقط به گوش اکتفا کرد و باید طرز محاسبه دقیق میزان دیستورشن و هارمونیک های زوج و فرد ایجاد شده رو حداقل از روی منحنی استاتیک یاد بگیرید. بتونید پهنای فرکانسی امپ رو با محدوده پایین ترین و بالاترین نت ها تطبیق بدید . و با دستکاری در نقطه کاری لامپها . میزان ولتاژ تغذیه و دامنه سیگنال ورودی و بهره تقویت اون میتونید به دیستورشن مورد علاقه خودتون برسید

 

موفق باشید