آموزش ساخت آمپلیفایر و سیستمهای صوتی های فای

ایمیل نویسنده وبلاگ : Arefff@gmail.com

به یاد ایام !!
نویسنده : عارف - ساعت ۱۱:٢٠ ‎ب.ظ روز دوشنبه ٢٢ آبان ۱۳٩۱
 

حدود15 سال پیش کار برروی مدارات رکوردر کاست و مدارات Dolby NR جزو علاقمندیهام بود

ساخت اوسیلاتور های فرکانس بالا (حدود80 کیلوهرتز) برای ساخت مدارات ضبط روی کاست . و مدارات کاهش نویز دالبی خود چالشی هیجان برانگیز بود

آی سی cxa1331 ساخت کارخانه سونی که برای دالبی نوع B و C طراحی شده بود آن زمان در ایران موجود بود (در فروشگاه الکترانس پاساژ جمهوری ) . و این آی سی این امکان ضبط و پخش کاست در حالت دالبی را داشت .

یعنی هم دالبی رکوردر وهم دالبی پخش داشت .

رکورد روی نوارهای نرمال / کرم / متال و تفاوت اونها در مقدار دامنه سیگنال و  مقدار دامنه لازم برای فرکانس اوسیلاتور و مهمتر از اونها پاسخگویی متفاوت فرکانسی در رکورد که داشتن منحنی اکولایزینگ مخصوص برای رکورد هرنوع رو میطلبید تجربه ای بسیار جالب و دوست داشتنی بود 

 

مدارات DOLBY NR برای کاهش نویز سفید ناشی از بهره بالای تقویت کننده های هد و اصطکاک نوار مغناطیسی روی هد  طراحی شده بودند. 

قبل از رایج شدن سی دی امکان رکورد کاست با کیفیت بالا و داشتن دک مرغوب با امکانات DOLBY NR و DOLBY HX PRO یکی از دغدغه های آدیوفیل ها بود ضمن اینکه دسترسی به کاست های اورجینال هم بسیار دشوار بود

افت کیفیت در کپی کردن کاست از موارد اجتناب ناپذیر بود .برخی ها با قرار دادن اکولایزر در مسیر رکورد و تنظیم تونالیته سعی در بر طرف کردن این افت داشتند . ولی کاهش جزئیات غیرقابل اجتناب بود و اکولایزر کار رو بدتر هم میکرد

کاست ها به مرور زمان هم در اثر اصطکاک و کارکرد دچار افت کیفیت میشدند

با تعویض هد معمولا پاسخ فرکانسی دستگاه دچار مشکل میشد و...

DOLBY HX PRO مقدار دامنه فرکانس اوسیلاتور رکوردر رو متناسب با فرکانس و دامنه سیگنال تنظیم میکرد و بهترین حالت رکورد با لول بالا رو میسر میساخت 

 باز هم افت کیفیت وجود داشت ولی خب صدا آنالوگ بود !!

اما داشتن سکوت مطلق بزرگترین مشغولیت ذهنی من بود . دالبی C حالتی نزدیک به سکوت داشت  و بهتر از اون dbx بود .

تونستم اپ امپ هایی پیدا کنم که فوق العاده کم نویز هستند .

اولین تقویت کننده صوتی که ساختم مربوط به یازده سالگیم میشه . یک تقویت کننده هد با آی سی M5152l و آمپلی فایر با آی سی TA7205a ساخت توشیبا . مدار بصورت point to point و قطعات روی مقوای ضخیم که با سوزن سوراخ شده بود بسته شده بودند . اولین صدایی که گرفتم با باطری بود و لذتی توصف ناپذیر داشت .

متاسفانه نوجوان های امروزی بیشتر با کامپیوتر و گیم و اینترنت و دنیای مجازی اوقات فراغتشون رو پر میکنند و DIY و خلاقیت نه تنها از یاد رفته بلکه ارزش و معنی نداره .

فکر میکنم بیشتر بخاطر اینه که همه چیز رو بصورت آماده و با قیمتی معقول میتونند تهیه بکنند. وبیشتر اوقات چون نمیدونند چه زحمتی واسه این تکنولوژی ها کشیده شده قدرشو نمیدونند و در نتیجه لذت کافی هم نمیبرند.

چند دهه پیش که در کشو ر ما فقط کاست در دسترس عموم بود و یک کاست تنها حدود 60 دقیه آهنگ در خود جا میداد اونم کاست هایی که کپی دست چندم بودند داشتن چند صد آلبوم موسیقی با کیفیت بالا روی یک سخت افزار به اندازه بند انگشت  رویایی بیش نبود. 

 

در عوض هر آلبوم ارزش خاصی داشت و مردم به طور فله ای آهنگ گوش نمیکردند !!

ماهها در انتظار آلبوم جدید از خواننده مورد علاقه میموندیم . وخواننده ها هم فله ای نبودند !

هر تک آهنگ خودش دنیایی بود و علی رغم کیفیت پایین مخاطب تبادل حسی و روانی با موسیقی داشت .

برداشت شخصی ام اینه که برخلاف بالا رفتن تکنولوژی و بیشتر شدن امکانات متاسفانه کیفیت دریافت عموم مردم از موسیقی سیر نزولی داشته و حتی بیشتر آئودیوفایل ها به سخت افزار علاقه نشون میدن تا روح موسیقی و زیبا شناسی فطری

نظرشما چیه ؟!

 


 
 
آمپلی فایر لامپی ؟!
نویسنده : عارف - ساعت ۱۱:٥۸ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٤ آبان ۱۳٩۱
 

تصور شما چیه ؟ 

محبوبیت آمپلیفایر های لامپی و جلوه جذابشون باعث شده تا طراحهای امروزی آمپلیفایرهای solid هم به نوعی سعی در ساختن چنین ظاهری باشند . آمپلیفایر فوق یک ساخته بسیار معمولی  برای استفاده با فلش مموری هست . ولامپها پلاستیکی بوده و داخلشون LED قرار داره. 


 
 
بلندگوی carbon fiber /rohacell
نویسنده : عارف - ساعت ٦:۱٢ ‎ب.ظ روز جمعه ۱٢ آبان ۱۳٩۱
 

مخاطبان وبلاگ و سایر دوستان معمولا کنجکاو هستند که بلندگوی مورد استفاده ما چی هستش ؟ و تست های نهایی و شنیداری دستگاه ها رو با چه اسپیکری انجام میدیم ؟

بلاخره این نهایتا اسپیکر هست که قراره تمام قابلیت های یک سیستم صوتی رو رندر بکنه . و خوب میدونید که همیشه تاکید داشته ایم که ابتدا در فکر تهیه یک جفت اسپیکر خوب باشید بعد دنبال آمپلی فایر و سورس و...

یک بلندگوی خوب باید فاکتور های وِیژه ای رو داشته باشه تا بشه با اون تست های شنیداری انجام داد. من جمله سرعت پاسخگویی بالا . پاسخگویی فرکانسی خطی در محدوده کاری. امپدانس خطی (دوستان باتجربه ایراد میگیرن که امپدانس AC نوشته نشه چرا که امپدانس مربوط به AC هست . ولی خب در پست های قبلی اینطور مینوشتیم که با مقاومت DC بلندگو اشتباه گرفته نشه) و خصوصیات مکانیکی و الکتریکی خوب داشته باشه .سیستم تعلیق اون چابک و سبک باشه و....

بازار های اند پر از برند های گوناگون اسپیکر و معمولا با قیمت های نجومی هست که امکان تهیه فقط برای قشر محدودی میسر هست .

بیشتر اوقات بالا بودن قیمت مربوط به متریال استفاده شده و تکنولوژی تولید کننده و...بوده تا نتیجه خروجی صدا !!!!

نمیخوام دیدگاه شما رو نسبت به برند مخدوش بکنم برندهای خیلی خوبی داریم که صدای رفرنس و ممتازی دارند . اما بخاطر داشته باشید که رابطه قیمت و کیفیت هم همیشه درست نبوده و گاهی برعکس هم میشود !!

سیاست بیشتر سازندگان اسپیکر امروزه ساخت اسپیکر براساس سلیقه اکثریت مشتریان ونه بر اساس رفرنس های باز پردازی صدا هست و به همین جهت خیلی از برند ها ازنظر عده قلیلی که صدای درست رو میشناسند صدای چندان درستی نداشته و گاها ایراد های فاحشی در صدا هم دارند !!

این یک واقعیته که اکثریت علاقمندان های فای دوست دارند صدا رو سلیقه ای و بهتر از واقعی بشنوند .و هر کس بر اساس سلیقه خودش و عده زیادی هم طبق تبلیغات مجلات /دوستان / فروشندگان و اینترنت . سیستم صوتی خودشون رو انتخاب میکنند. 

و علاقمندان فنی و باتجربه به سمت ساخت یا DIY رو میارن

diy بهترین راه حل برای ساخت ابزار ، قطعات و دستگاه یا پروژه های  مورد نیاز با کمترین قیمت هست

DIY اگر درست و حرفه انجام بشه نه تنها چیزی از برند کم نخواهد داشت بلکه در بیشتر موارد از خیلی برندها موفق تر هم خواهد بود . 

 درایور مورد علاقه من  یک بلندگوی  5.5 اینچی از کنوود هست . 

این درایو ساخت ژاپن بوده  با فریم آلومینیوم (دایکاست) و دیافراگم  Carbon Fiber / Rohacell 

 

 این یونیت یک مید بیس بسیار چابک هست که تا محدوده 5 کیلوهرتز رو بصورت خطی پوشش میده .

در مورد دیافراگم های carbon fiber/ rohacell میتونید مطالب زیادی در اینترنت پیدا کنید

این دیافراگم ها بدلیل جنس و ترکیپ منحصر به فردی که دارند هم سخت بوده و هم بسیار سبک هستند .

صدای سریع با وضوح بالا و درخشندگی بسیار خوب و پاسخگویی فلت از جمله مشخصات این یونیت هست

 استفاده از یک فریم آلومینیومی ریخته گری شده با پرداخت عالی و مگنت دوبل با شارژ بالا. قرار دادن حفره های تبادل حرارتی برای پایین آوردن دمای بوبین . فوم پارچه ای با دوام بالا همه دال بر کیفیت و تکنولوژی بالای این یونیت هست.

 دیافراگم های فیبر کربن معمولا در بلندگوهای مانیتوری که باید صدای دقیق و درستی داشته باشند هم  استفاده میشه .

این بلندگو در تمام طیف فرکانسی با داشتن کمترین خطای فازی و پاسخگویی خطی و سرعت بالای رندر کردن اصوات مخصوصا موسیقی های شلوغ به عنوان یکی از بهترین گزینه های ساخت اسپیکر برای تست سیستم ها انتخاب شد.

بیس های فرکانس پایین تا محدوده 50 هرتز توسط این یونیت قابل اجرا بوده و تنها با استفاده از یک توییتر مرغوب اون رو به یک بوک شلف خوب تبدیل کرده .

دی بی این یونیت ها حدود 95 هست و با استفاده از یک آمپلی فایر 3.5 +3.5 وات لامپی صدایی با داینامیک و دی بی بالا بدست میاد

این یونیت تحمل حداکثر 20 وات رو  بصورت میدبیس و حدود 100 وات به عنوان میدرنج داراست . ما از این یونیت به عنوان میدبیس با یک توییتر مرغوب و یک کراس اور مختصر استفاده میکنیم . و صدای قابل قبولی درحد مانیتور اسپیکرهای چند میلیونی نتیجه اون هست .


 
 
آمپلی فایر ترانزیستوری با پری آمپلی فایر لامپی HYBRID AMPLIFIER
نویسنده : عارف - ساعت ۸:٠۸ ‎ق.ظ روز چهارشنبه ۱٠ آبان ۱۳٩۱
 

آمپلی فایر های لامپی و آمپلی فایرهای ترانزیستوری هر کدام بدلیل مزیتهای و برتری هایی که دارند مورد توجه هستند . 

داشتن دمپینگ بالا یکی از امتیازات آمپلی فایرهای ترانزیستوری هست که باعث میشه یک آمپلی فایر ترانزیستوری بهتر از یک آمپلی فایر لامپی با طیف و سیعی از بلندگوها سازگار بشه .

و داشتن هارمونیک های زوج بیشتر نسبت به هارمونیک های فرد و صدای گرم ومخملی باعث جذب علاقمندان های فای به سمت آمپلی فایر لامپی میشه.

برای تلفیق ویژگی های برتر این دو سیستم معمولا از ترکیب این دو استفاده هم میشه 

یعنی صدای گرم لامپ با دمپینگ بالای ترانزیستور!!

برای این منظور طبقه تقویت قدرت که مستقیم با بلندگو در ارتباط هست ترانزیستوری و پری آمپلی فایر لامپی انتخاب میشه .

بایاس صحیح پری آمپلی فایر و طراحی اون در نحوه تقویت کنندگی و ایجاد هارمونیک های مطبوع نقش بسیار مهمی رو داره . مخصوصا اگر این پری قرار باشه یک سالید رو درایو بکنه .

اصولا نقش پری آمپلی فایر چی هست ؟

پری آمپلی فایر یا پیش تقویت کننده دستگاهی هست که مابین یک آمپلی فایر قدرت و سورس قرار میگیره . و جهت تطبیق امپدانس/کنترل گین/انشعاب ورودی و انتخاب ورودی ها/تبدیل تا تطبیق ورودی و خروجی های بالانس و آنبالانس به همدیگه استفاده میشه

و درضمن به عنوان بافر از اثرات متقابل آمپلی فایر و سورس به همدیگه جلوگیری به عمل میاره .

توصیه میکنم اگر یک سورس خیلی گران استفاده میکنید حتما از یک پری مابین امپ و سورس استفاده کنید . چرا که در صورت بروز اشکال فنی در امپ واحتمال عبور جریان و ولتاژ بالا در مسیر سیگنال قطعا سورس شما آسیب خواهد دید.

ساخت یک پری آمپلی فایر لامپی با توجه به اینکه در مسیر سیگنال ضعیف سورس قرار داره بسیار حساس هست. چرا که اولا سیگنال با دامنه و جریان کم به راحتی میتونه دستخوش تغییرات ودیستورشن قرار بگیره و از طرفی هر گونه نویز و دیستورشن ایجاد شده در این قسمت توسط آمپلی فایر چندین برابر تقویت خواهد شد.

پری آمپلی فایرها معمولا به دوشکل پسیو و اکتیو ساخته میشن.

در داخل یک پری آمپلی فایر پسیو هیچ تقویتی روی سیگنال انجام نمیشه و صرفا این پری ها برای تطبیق امپدانس و کنترل بهره تا ماکزیمم نزدیک به  1 کار برد دارند .

پری های پسیو بدلیل معایبی که دارند کمتر مورد توجه هستند 

نداشتن بهره تقویت / نداشتن بافر / عدم قابلیت تطبیق امپدانس ضمن حفظ گین/و تضعیف سیگنال . از معیب اصلی یک پری پسیو هست 

اما در هر صورت یک پری پسیو بهتر از پری اکتیوی خواهد بود که ناشیانه ساخته شود

کوتاه بودن مسیرهای سیگنال و ایزوله کردن اونها از میدان مغناطیسی ترانس و انتخاب ورودی ها توسط رله های مرغوب به جای استفاده از خود سلکتور از روش هایی هست که ما معمولا در ساخت تقویت کننده ها و پری ها استفاده میکنیم.

داشتن سکوت کامل ! مهمترین و اولین استاندارد در ساخت سیسمتهای صوتی های اند هست . 

حفظ خصوصیات اولیه سیگنال و تقویت سیگنال از نظر دامنه و جریان بدون دستخوردگی اون مهمترین وظیفه یک پری امپلی فایر هست . 


 
 
تعویض قطبهای سیم بلندگو ؟! چالشی جدید و جالب.
نویسنده : عارف - ساعت ۸:۳۱ ‎ق.ظ روز سه‌شنبه ٩ آبان ۱۳٩۱
 

 به نظر شما درست بودن قطبهای سیم بلندگو چقدر اهمیت داره ؟ 

اصلا چطور میشه قطبهای یا ترمینال مثبت و منفی یک بلندگو رو شناسایی کرد ؟

آیا تعویض قطب رو صدا و کیفیت اون تاثیر داره ؟

 

یک روش ساده برای تست قطبهای نا معلوم یک بلندگو استفاده از یک باتری چند ولتی هست .

در صورتی که قطبهای باتری رو مطابق با بلندگو وصل کرده باشید به خاطر اعمال جریان DC  به بلندگو دیافراگم بلندگو به طرف بیرون حرکت خواهد کرد و به همیت ترتیب اگر بر عکس وصل شده باشه بوبین به طرف داخل مگنت کشیده خواهد شد

خب این تست برای خیلی از دوستان ساده و پیش پا افتاده هست . 

تعویض قطب یا ناصحیح بودن قطب های یکی از اسپیکرها در سیستم استریو باعث بروز مشکل غیر هم فاز شدن میشه.

فاحش ترین حالت بوجود آمده از بین رفتن و حذف بیس ها هست چرا که دو اسپیکر بخاطر وجود اختلاف 180 درجه در فاز باعث حذف بیس های همدیگر میشوند !

بیس ها بخاطر بلند بودن طول موج بیشتر قابلیت حذف همدیگر رودارند

همچنین سایر نواحی فرکانسی هم تحت تاثیر این اختلاف فاز قرار میگیرند برای دوستان باتجربه تشخیص نا صحیح بودن سیم های یکی از بلندگو ها حتی در مکالمه یا موسیقی های بدون ریتم هم ممکن هست.

بیشتریت بحث هایی که تا بحال بر روی سیم بندی و رعایت قطبهای بلندگو شده مربوط به هم فاز شدن بلندگو ها بوده . 

حالا اینجا یک سوال پیش میاد ؟؟ قبلا اشاره کردیم که تعویض یا برعکس بستن قطبهای یکی از بلندگو باعث بروز مشکل غیر هم فاز شدن میشه ! خب اگر هر دو بر عکس بسته بشن چطور ؟ جواب اینه که این مشکل حل میشه و بلندگو ها هم فاز شده و درحالت صحیح کار خواهند کرد .

اما بحث جدید ما روی تطبیق فاز نیست. و اینجا یک سوال جدید پیش میاد که درصورتی که قطبهای دو اسپیکر رو مطابق با هم برعکس روال همیشگی که مثبت بلندگو به مثبت خروجی آمپلی فایر وصل میشه و منفی هم به منفی ببندیم چه اتفاقی خواهد افتاد ؟

از نظر تئوری هیچ تفاوتی در صدا احساس نخواهد شد چر اکه دوبلندگو مطابق با هم برعکس وصل شده و دقیقا هم فاز میباشند و گوش انسان نمیتونه به هیچ وجه معکوس شدن فاز رو بصورت مطلق متوجه بشه و این رو زمانی متوجه میشه که یک بلندگو نسبت به اون یکی اختلاف فاز داشته باشه .

پس موسیقی و کیفیت صدا از نظر تئوری دقیقا همان حالتی خواهد بود که سیم بندی ها درست انجام شده .

ولی در حالت عملی این دو حالت یکسان نخواهند بود.

در بحث سطح های شنیداری این اصل وجود داره که توانایی تشخیص و دقت پارامترها و شاخص های ارزیابی یک سیستم صوتی به مرور زمان و با تمرین بهتر و بهتر خواهند شد و دراین پروسه رفته رفته یک شنونده با تجربه تر شده و قادر به تشخیص تفاوتهای خیلی کم و ظرافتهایی در صدا خواهد شد که برای شنونده های کم تجربه تر و یا آماتور بی معنی و شاید هم غیر قابل درک باشه .

توجه کنید که منظور ما تنها شنونده هایی رو شامل میشه که آدیوفایل واقعی بوده و بدون تعصب دنبال صدای خوب و رفرنس هستند . کسانی مدام در حال کسب تجربه و آزمایش های گوناگون روی سیستم های صوتی بوده و کوچکترین تغییرات رو حتی در پلیسمنت بلندگو متوجه میشن.

حالا اگر میخواهید یک تست اصولی از سطح شنیداری خودتون بگیرید بهتره از این روش استفاده کنید.

با یک تراک ثابت از یک CD با کیفیت خوب تست رو شروع کنید ابتدا این قطعه رو در حالتی که سیم بندی هر دو بلندگو صحیح هست گوش کنید و یک بار دیگه در حالتی که  مثبت و منفی هر دو بلندگو رو برعکس بسته اید گوش کنید .

آیا تفاوتی احساس میکنید ؟ لطفا نگذارید ذهنیت شما روی قضاوتتون تاثیر بذاره !!

پیش داوری هم ممنوع !! اگر چیزی متوجه شدید به ما هم بگید 

ادامه مطلب رو واینکه و اقعا چه تفاوتی و به چه علتی ایجاد میشه رو موکول میکنم به پست بعدی تا خودتون قضاوت کنید . 

اگر هم چیزی متوجه نشدید اصلا ناراحت نباشید چرا که به واسطه همین تست ها ومقایسه ها و گوش کردن ها میشه لول شنیداری رو ارتقا داد و از موسیقی لذت بیشتری برد

مهم این هست که درست نظر بدید و اونچه را که میشنوید بیان کنید